Rękodzieło

2 listopada 2015 23:20

Dzisiejsi mazowieccy twórcy są najczęściej kontynuatorami swoich rodzinnych tradycji. Zdarza się także, że zajmują się rękodziełem z zamiłowania i chęci spróbowania swoich sił. Niegdyś było ono w tradycyjnej kulturze zwykłą „koniecznością”. Gospodarka nie była zmechanizowana, nie istniał rynek rozwiniętych dóbr konsumpcyjnych, gospodarstwa wiejskie charakteryzowała samowystarczalność, wynikająca zarówno z braku środków na zakup towarów z zewnątrz, jak i z pewnego rodzaju izolacji.

W ciągu wieków wytworzył się system, który bardzo sprawnie funkcjonował – część niezbędnych przedmiotów wytwarzano na własne potrzeby, a część tych, których nie dało się wytworzyć własnoręcznie, nabywano u rzemieślników. Wytwórczość dotyczyła także plastyki obrzędowej, która plasuje się pomiędzy „zwykłym” rękodziełem a sztuką. Ta ostatnia z kolei jest w wytwórczości wiejskiej dziedziną „najmłodszą”, która rozwinęła się już po II wojnie światowej, w dużym stopniu dzięki mecenatowi państwa.

Na Mazowszu, podobnie jak w innych częściach kraju, zajmowano się obróbką drewna, wykorzystywano wici roślinne, glinę i metale, korzystano także z surowców pochodzenia zwierzęcego, jak wełna czy skóra. Te surowce determinowały techniki wytwarzania, a tym samym rodzaj produkcji domowej, bądź rzemieślniczej. Do II wojny światowej działali licznie garncarze, kowale, plecionkarze, bednarze, powroźnicy czy kołodzieje, w domach tkano i wyrabiano potrzebne tkaniny. Kobiety zajmowały się także zdobnictwem wnętrz, które na Mazowszu (w granicach obecnego województwa mazowieckiego) najbardziej charakterystyczne było na Kurpiach Białych i Zielonych, ale także w Kołbieli i rejonie sannickim. Po wojnie wszystko się zmieniło, dawny świat uległ olbrzymiej transformacji. Ludowa twórczość zaczęła znikać ze wsi, a stała się pożądana w mieście.

Czy sytuacja obecnego zainteresowania ludowością pozwala patrzeć w przyszłość z nadzieją na przetrwanie dawnych wzorów i rękodzielniczych umiejętności? Wierzymy, że tak. Przekonajcie się o tym, zgłębiając „zakamarki” naszej ścieżki.


Czesława Gałązka

Czesława Gałązka

Pochwała pracowitości

Z wzorów jej autorstwa można byłoby śmiało zaprojektować oryginalną, misterną sukienkę ślubną. Dzierga i haftuje nie tylko tradycyjne wzory, ale np. torby czy kapelusze. Na jedno ze swoich zamówień zużyła 11 kilometrów nici. ...

Czesława Kaczyńska

Czesława Kaczyńska

Kurpiowska kobieta sukcesu

Tworzy wycinanki, pisze wiersze, śpiewa, działa w samorządzie, kieruje stowarzyszeniem, piecze, gotuje, prowadzi warsztaty… Mówią tu o niej „kurpiowska ikona”, „kobieta sukcesu”, „kobieta instytucja”. Charyzmatyczna,...

Czesława Lewandowska

Czesława Lewandowska

Królowa kurpiowskiej koronki

Wykonała już chyba kilka tysięcy koronkowych wstawek do fartuchów, które są jej ulubionym, firmowym wyrobem. Nie poprzestaje na dawnych wzorach, lubi eksperymentować i tworzyć według własnych pomysłów. Praca...

Czesława Samsel

Czesława Samsel

Najwspanialszy człowiek na Kurpiach

Najwspanialszy człowiek na Kurpiach” - tak o Czesławie Samsel wyraziła się Czesława Kaczyńska, najbardziej znana twórczyni ludowa tego regionu, prezes Stowarzyszenia...

Jadwiga Niedźwiedzka

Jadwiga Niedźwiedzka

Kurpiowska twórczość z matematyczną precyzją

Z wykształcenia jest nauczycielką, magistrem matematyki, choć uczyła też informatyki. Teraz „ma wolne” na zasłużonej emeryturze. Odpoczywa… tworząc niezliczone ilości przepięknych regionalnych ozdób....

Krystyna Świder

Krystyna Świder

Kurpie igłą i szydełkiem

Wyszywanie i dzierganie to cały jej świat, a szydełko to jej atrybut. Nosi je ze sobą wszędzie, szydełkując gdziekolwiek akurat się znajdzie. To misterne zajęcie jest wpisane w życie Pani Krystyny Świder prawie tak, jak...

Marianna Pokora

Marianna Pokora

„Dzieje” i „rozbiera”, tworząc majstersztyki

Mimo że jej przygoda z regionalną twórczością rozpoczęła się całkiem niedawno, wyroby Pani Marianny Pokory są artystycznie dojrzałe, precyzyjne i niezwykle dopracowane....

Marianna Staśkiewicz

Marianna Staśkiewicz

Szydełkowa poetka

Twórczość przyszła do niej późno, bo dopiero, kiedy skończyła 50 lat, czyli jak sama mówi, „gdy dzieci były odchowane”. Wykonywała w życiu różne zajęcia: pracowała w gospodarstwie rolnym i prowadziła - jak każda żona i matka -...

Stanisława Suchecka

Stanisława Suchecka

Kurpiowska zaradność i pracowitość

Wykonane przez nią stroje kurpiowskie cieszą się wypracowaną przez lata renomą. Ma zatem dużo zamówień od regionalnych zespołów folklorystycznych. Ale szyje też dla indywidualnych odbiorców, np. ludowe stroje do ...

Zofia Gadomska

Zofia Gadomska

Koronkowa wrażliwość

Z jej wybitnych prac, wykonanych z największym pietyzmem, emanuje chęć pozostawienia w nich cząstki samej siebie. Wszystkie jej wyroby są bardzo staranne, ”spokojne” jak ona sama, czuć w nich dużą wprawę. Osobiste spotkanie z ...