Rękodzieło

2 listopada 2015 23:20

Dzisiejsi mazowieccy twórcy są najczęściej kontynuatorami swoich rodzinnych tradycji. Zdarza się także, że zajmują się rękodziełem z zamiłowania i chęci spróbowania swoich sił. Niegdyś było ono w tradycyjnej kulturze zwykłą „koniecznością”. Gospodarka nie była zmechanizowana, nie istniał rynek rozwiniętych dóbr konsumpcyjnych, gospodarstwa wiejskie charakteryzowała samowystarczalność, wynikająca zarówno z braku środków na zakup towarów z zewnątrz, jak i z pewnego rodzaju izolacji.

W ciągu wieków wytworzył się system, który bardzo sprawnie funkcjonował – część niezbędnych przedmiotów wytwarzano na własne potrzeby, a część tych, których nie dało się wytworzyć własnoręcznie, nabywano u rzemieślników. Wytwórczość dotyczyła także plastyki obrzędowej, która plasuje się pomiędzy „zwykłym” rękodziełem a sztuką. Ta ostatnia z kolei jest w wytwórczości wiejskiej dziedziną „najmłodszą”, która rozwinęła się już po II wojnie światowej, w dużym stopniu dzięki mecenatowi państwa.

Na Mazowszu, podobnie jak w innych częściach kraju, zajmowano się obróbką drewna, wykorzystywano wici roślinne, glinę i metale, korzystano także z surowców pochodzenia zwierzęcego, jak wełna czy skóra. Te surowce determinowały techniki wytwarzania, a tym samym rodzaj produkcji domowej, bądź rzemieślniczej. Do II wojny światowej działali licznie garncarze, kowale, plecionkarze, bednarze, powroźnicy czy kołodzieje, w domach tkano i wyrabiano potrzebne tkaniny. Kobiety zajmowały się także zdobnictwem wnętrz, które na Mazowszu (w granicach obecnego województwa mazowieckiego) najbardziej charakterystyczne było na Kurpiach Białych i Zielonych, ale także w Kołbieli i rejonie sannickim. Po wojnie wszystko się zmieniło, dawny świat uległ olbrzymiej transformacji. Ludowa twórczość zaczęła znikać ze wsi, a stała się pożądana w mieście.

Czy sytuacja obecnego zainteresowania ludowością pozwala patrzeć w przyszłość z nadzieją na przetrwanie dawnych wzorów i rękodzielniczych umiejętności? Wierzymy, że tak. Przekonajcie się o tym, zgłębiając „zakamarki” naszej ścieżki.


Wojciech Solka

Wojciech Solka

Mistrz wikliniarstwa z dziada pradziada

Jego dziadek i pradziadek wyplatali z wikliny meble, kupowane przez możnych szlachciców i bogatych gospodarzy. Wojciech Solka ma zatem wikliniarstwo we krwi. Nie dziwi więc fakt, że wybrał naukę w Technikum ...

Agnieszka Kołaczkowska

Agnieszka Kołaczkowska

Kozy prostyńskie

Jaka siła tkwi w wyrabianych przez Panią Agnieszkę Kołaczkowską kozach, że uważa je za niemal najważniejsze w swoim życiu ? Nawet jej dzieci bywają o nie zazdrosne - gdy je lepi, wygładza i...

Julianna Puławska

Julianna Puławska

- Czego najbardziej mi będzie szkoda, jak będę umierać, to tego szycia – zwierza się pani Julianna. Ma 80 lat i od dziecka spędza czas w zasadzie „tylko przy igle”. Wspomina, że gospodarka nigdy jej nie interesowała, a nawet, gdy miała już własną rodzinę, mogła szyć i...

Wiesław Staśkiewicz

Wiesław Staśkiewicz

Rzeźby Pana Wiesława Staśkiewicza są wyjątkowe – trudno znaleźć podobne na całym Mazowszu. Tworzone przez niego ptaki to samorodne drewniane formy, powstałe na bazie materiału znalezionego w lesie. Sam mówi, że gdy natrafi w lesie na jakąś gałąź lub konar, to od razu...

Wanda Łucja Gotkiewicz

Wanda Łucja Gotkiewicz

To jedna z nielicznych polskich artystek, które opanowały inspirowaną pisankami huculskimi  technikę rysowania woskiem w postaci drobnej siateczki wzoru i wielokrotnego, kolejnego farbowania w różnych kąpielach tak, aby nie mieszać oraz nie zmienić koloru. Poza tym...

Barbara Wieczorek

Barbara Wieczorek

Wszystko, co wykonuje Pani Barbara Wieczorek, charakteryzuje się określonymi schematami działania i mnóstwem poświęconego na to czasu. Aby tkanina do wykonania kwiatów była odpowiednio sztywna, musi być wykrochmalona oraz wyprasowana. I tak np. z nylonu powstają maki,...

Stanisława i Tadeusz Konopkowie

Stanisława i Tadeusz Konopkowie

Twórczy tandem

Od chwili ślubu w 1972 roku Państwo Konopkowie tworzą zgrany małżeński tandem twórców ludowych, którzy wzajemnie się wspierają i dopełniają. Pani Stanisława wykonuje wycinanki, palmy wielkanocne, kierce i byśki oraz...

Aleksandra Teodozja Sowińska

Aleksandra Teodozja Sowińska

Spadkobierczyni plecionkarskich tradycji

W zaaranżowanej przez Panią Aleksandrę ludowej izbie pełno koszyków w różnych rozmiarach. Mówi, że teraz nie da się na nich godnie zarobić, ale kiedyś było inaczej.

Lucimia ...

Józef Kondeja

Józef Kondeja

Obrazy pamięci

Oficjalnie zadebiutował dopiero 1988 roku, podczas wystawy zorganizowanej przez kielecki oddział PAX. Jego pierwszą pracą, była wykonana nożem kuchennym styropianowa rzeźba Matki Boskiej. Już od dziecka przejawiał zdolności...

Paweł Winiarski

Paweł Winiarski

Mistrz kowalski – talent, siła, pracowitość

Paweł Winiarski kowalski fach przejął po ojcu, Janie. Jak mówi: „wolał ciężko pracować niż się uczyć”. Fizycznej pracy nigdy się nie bał, a ta profesja wymaga hartu i ducha, i ciała. Przez jakiś czas pracowali w Błazinach...