Rękodzieło

2 listopada 2015 23:20
rękodzieło, wykonywanie kwiatów z papieru

Niegdyś rękodzieło było na wsi zwykłą koniecznością. Gospodarka nie była zmechanizowana, nie istniał rynek rozwiniętych dóbr konsumpcyjnych, brakowało środków na zakup towarów z zewnątrz, a wsie często stanowiły odizolowane enklawy. Ludzie, aby przetrwać, musieli być samowystarczalni. Gospodarstwa charakteryzowała organizacja pracy, w której każdy członek rodziny wykonywał różne zajęcia na rzecz wspólnoty. Oprócz pracy związanej z uprawą roli, hodowlą zwierząt, zajęciami domowymi i opieką nad dziećmi, kobiety i mężczyźni wytwarzali rozmaite przedmioty niezbędne do życia i sprawnego funkcjonowania gospodarstwa. Kupowano tylko to, czego nie potrafiono wytworzyć.

I tak w ciągu wieków ukształtował się sprawnie funkcjonujący system – część niezbędnych przedmiotów wyrabiano na własne potrzeby, a część tych, których nie dało się wykonać własnoręcznie, nabywano u rzemieślników. Na obszarze obecnego województwa mazowieckiego, podobnie jak w innych częściach kraju, zajmowano się obróbką drewna, wykorzystywano wici roślinne, glinę i metale, używano surowców pochodzenia zwierzęcego, jak wełna czy skóra. Te materiały determinowały techniki wytwarzania, a tym samym rodzaj produkcji domowej, bądź rzemieślniczej. Do II wojny światowej działali liczni garncarze, kowale, plecionkarze, bednarze, powroźnicy, kołodzieje, w domach przędziono i wyrabiano potrzebne tkaniny.

Inną kategorię stanowi twórczość związana ze zdobnictwem wnętrz, plastyką obrzędową, czy sztuką ludową, świadcząca o potrzebach i upodobaniach estetycznych, a także religijności i duchowości.

Po wojnie wszystko się zmieniło, dawny świat uległ olbrzymiej transformacji. Wytwarzanie przedmiotów straciło rację bytu, ponieważ stały się one wytworami masowej, fabrycznej produkcji. Ludowa wytwórczość powoli znikała ze wsi i stając się formą sztuki użytkowej, zaczęła być pożądana w mieście.

Współcześni twórcy są najczęściej kontynuatorami swoich rodzinnych tradycji. Zdarza się także, że zajmują się rękodziełem z zamiłowania i chęci spróbowania swoich sił. Podejmowanych jest też wiele inicjatyw, mających na celu kultywowanie dawnych zajęć. Czy sytuacja obecnego zainteresowania ludowością pozwala patrzeć w przyszłość z nadzieją na przetrwanie dawnych wzorów i rękodzielniczych umiejętności? Wierzymy głęboko, że tak i zapraszamy do wędrówki tą fascynującą ścieżką.


Stanisław Ropiak

Stanisław Ropiak

Poza rutyną życia

Jest jednym z nielicznych mężczyzn, którzy tworzą wycinanki, robią kwiaty z bibuły, wypiekają pieczywo obrzędowe i wykonują pisanki. Stanisław Ropiak ze Starego Myszyńca już jako mały chłopiec przyglądał się twórczej pracy... Czytaj dalej

Stanisława Staśkiewicz

Stanisława Staśkiewicz

Osobiste archiwum wzorów

Pani Stanisława Staśkiewicz pochodzi z rodziny Dawidów, z której wywodzi się wielu uznanych twórców ludowych. Wycinaniem zajmuje się od 1968 roku i ta dziedzina jest jej sztandarową. Swoje umiejętności nabyła od rodziny... Czytaj dalej

Stanisława Suchecka

Stanisława Suchecka

Kurpiowska zaradność i pracowitość

Wykonane przez nią stroje kurpiowskie cieszą się wypracowaną przez lata renomą. Ma zatem dużo zamówień od regionalnych zespołów folklorystycznych. Ale szyje też dla indywidualnych odbiorców, np. ludowe stroje do ... Czytaj dalej

Władysław Murzyn

Władysław Murzyn

Plecionki z korzenia

Korzenie sosny do wyrobu swoich unikatowych prac pozyskuje sam w pobliskim lesie. Szpadlem okopuje drzewo i kiedy natrafi na odpowiednie utwardzenie, wie, że w tym miejscu wydobędzie spod ziemi ... Czytaj dalej

Wiesław Kuskowski

Wiesław Kuskowski

Wiklina ponad wszystko

Wiesław Kuskowski jest niezwykle zajętym człowiekiem – ale zajętym głównie… plecionkarstwem. Ten twórczy fach wymaga niewielu przyborów: wystarczy ławka, namoczona wiklina, kilka metalowych... Czytaj dalej

Zofia Gadomska

Zofia Gadomska

Koronkowa wrażliwość

Z jej wybitnych prac, wykonanych z największym pietyzmem, emanuje chęć pozostawienia w nich cząstki samej siebie. Wszystkie jej wyroby są bardzo staranne, ”spokojne” jak ona sama, czuć w nich dużą wprawę. Osobiste spotkanie z ... Czytaj dalej

Małgorzata Pepłowska

Małgorzata Pepłowska

Tkane obrazy życia

Dla laika, który nie zna techniki tkackiej, utkanie takiego precyzyjnie wyliczonego dywanu wydaje się arcytrudne. Dla Pani Małgorzaty Pepłowskiej, mistrzyni w tej dziedzinie, jest to zadanie proste:... Czytaj dalej

Piotr Bondarczuk

Piotr Bondarczuk

Jeden z trio

Gdy rozpoczyna się adwent, w okolicy rozbrzmiewają ligawki. Nawołują się jedna po drugiej, a dźwięk aerofonów, przy sprzyjających warunkach, niesie się nawet na 10 kilometrów, na drugą stronę Bugu. Zaczyna... Czytaj dalej

Krzysztof Zyśk

Krzysztof Zyśk

Zapał, który nigdy nie gaśnie

W jego sakralnych rzeźbach jest piękno, prostota, głębia i uduchowienie. Prace autorstwa Krzysztofa Zyśka można nie tylko podziwiać, ale również kontemplować. Przed rozpoczęciem pracy artysta modli się i prosi Ducha... Czytaj dalej

Roman Miklaszewski

Roman Miklaszewski

Pasja od dzieciństwa

Pierwsze swoje rzeźby wykonywał za pomocą narzędzi … własnej roboty. Profesjonalnych dłut i noży rzeźbiarskich dorobił się dopiero później. Jest wyjątkiem wśród rzeźbiarzy ludowych – swoją twórczą... Czytaj dalej