Rękodzieło

2 listopada 2015 23:20

Dzisiejsi mazowieccy twórcy są najczęściej kontynuatorami swoich rodzinnych tradycji. Zdarza się także, że zajmują się rękodziełem z zamiłowania i chęci spróbowania swoich sił. Niegdyś było ono w tradycyjnej kulturze zwykłą „koniecznością”. Gospodarka nie była zmechanizowana, nie istniał rynek rozwiniętych dóbr konsumpcyjnych, gospodarstwa wiejskie charakteryzowała samowystarczalność, wynikająca zarówno z braku środków na zakup towarów z zewnątrz, jak i z pewnego rodzaju izolacji.

W ciągu wieków wytworzył się system, który bardzo sprawnie funkcjonował – część niezbędnych przedmiotów wytwarzano na własne potrzeby, a część tych, których nie dało się wytworzyć własnoręcznie, nabywano u rzemieślników. Wytwórczość dotyczyła także plastyki obrzędowej, która plasuje się pomiędzy „zwykłym” rękodziełem a sztuką. Ta ostatnia z kolei jest w wytwórczości wiejskiej dziedziną „najmłodszą”, która rozwinęła się już po II wojnie światowej, w dużym stopniu dzięki mecenatowi państwa.

Na Mazowszu, podobnie jak w innych częściach kraju, zajmowano się obróbką drewna, wykorzystywano wici roślinne, glinę i metale, korzystano także z surowców pochodzenia zwierzęcego, jak wełna czy skóra. Te surowce determinowały techniki wytwarzania, a tym samym rodzaj produkcji domowej, bądź rzemieślniczej. Do II wojny światowej działali licznie garncarze, kowale, plecionkarze, bednarze, powroźnicy czy kołodzieje, w domach tkano i wyrabiano potrzebne tkaniny. Kobiety zajmowały się także zdobnictwem wnętrz, które na Mazowszu (w granicach obecnego województwa mazowieckiego) najbardziej charakterystyczne było na Kurpiach Białych i Zielonych, ale także w Kołbieli i rejonie sannickim. Po wojnie wszystko się zmieniło, dawny świat uległ olbrzymiej transformacji. Ludowa twórczość zaczęła znikać ze wsi, a stała się pożądana w mieście.

Czy sytuacja obecnego zainteresowania ludowością pozwala patrzeć w przyszłość z nadzieją na przetrwanie dawnych wzorów i rękodzielniczych umiejętności? Wierzymy, że tak. Przekonajcie się o tym, zgłębiając „zakamarki” naszej ścieżki.


Eugeniusz Węgiełek

Eugeniusz Węgiełek

Eksplozja koloru, uśmiechu i radości

Jest mistrzem zarówno małej formy, jak i dużej formy. Przez lata, jak każdy prawdziwy artysta, wypracował swój własny, niepowtarzalny styl, który jest odbiciem jego duszy i optymistycznej natury. To co tworzy...

Stefania Dawid

Stefania Dawid

Wielkie serce w małych lalkach

Najpierw z gotowych, produkowanych fabrycznie lalek wybiera takie, które mają kurpiowskie cechy - ładne buzie, duże oczy i grube warkocze. Potem szyje dla nich misterne ubranka – niezwykłe i wyjątkowe, bo...

Adam Murach

Adam Murach

Ulepiony z kurpiowskiej gliny

Jest samoukiem, który swoje umiejętności rozwinął do perfekcji, choć sztuką garncarską zainteresował się będąc już dorosłym mężczyzną. Co jeszcze ciekawsze, Adam Murach z Płoszyc jest właściwie jedynym w tej chwili...

Aleksandra Oślicka

Aleksandra Oślicka

Wirtuoz kurpiowskiej wycinanki

W rodzinie Pani Aleksandry Oślickiej chyba wszyscy posiadali gen tworzenia. Wytwarzaniem ozdób zajmowały się i babcia, i mama, i siostry. Rodzina Konopków, z której pochodzi, jest bardzo...

Bożena Bochomulska

Bożena Bochomulska

Mistrzyni kroju i szycia

Kiedy się spotkały, po prostu coś zagrało. Lubią swoje towarzystwo, dzięki czemu współpraca układa się doskonale. Pani Bożena może się poświęcić swojej twórczości i pozostać czynną w zawodzie krawcową. Jej dobrym duchem...

Cecylia i Wincenty Staśkiewiczowie

Cecylia i Wincenty Staśkiewiczowie

Małżeństwo doskonałe

To jeden z piękniejszych obrazków: na stole twórczy bałagan, barwne skrawki, nożyczki, ścinki, a po obu stronach małżonkowie do reszty pochłonięci swoją „dłubaniną”. To Państwo Staśkiewiczowie, którzy w skupieniu i z...

Czesława Kaczyńska

Czesława Kaczyńska

Kurpiowska kobieta sukcesu

Tworzy wycinanki, pisze wiersze, śpiewa, działa w samorządzie, kieruje stowarzyszeniem, piecze, gotuje, prowadzi warsztaty… Mówią tu o niej „kurpiowska ikona”, „kobieta sukcesu”, „kobieta instytucja”. Charyzmatyczna,...

Czesława Lewandowska

Czesława Lewandowska

Królowa kurpiowskiej koronki

Wykonała już chyba kilka tysięcy koronkowych wstawek do fartuchów, które są jej ulubionym, firmowym wyrobem. Nie poprzestaje na dawnych wzorach, lubi eksperymentować i tworzyć według własnych pomysłów. Praca...

Czesława Marchewka

Czesława Marchewka

Kolorowy świat

Mówi, „że wszystko to jest takie trochę pracochłonne”, ale na zegarek nie patrzy, bo chce wykonać swoje dzieła jak najdokładniej. Wyroby Czesławy Marchewki charakteryzuje niezwykła staranność i wyczucie ...

Czesława Samsel

Czesława Samsel

Najwspanialszy człowiek na Kurpiach

Najwspanialszy człowiek na Kurpiach” - tak o Czesławie Samsel wyraziła się Czesława Kaczyńska, najbardziej znana twórczyni ludowa tego regionu, prezes Stowarzyszenia...