Rękodzieło

2 listopada 2015 23:20
rękodzieło, wykonywanie kwiatów z papieru

Niegdyś rękodzieło było na wsi zwykłą koniecznością. Gospodarka nie była zmechanizowana, nie istniał rynek rozwiniętych dóbr konsumpcyjnych, brakowało środków na zakup towarów z zewnątrz, a wsie często stanowiły odizolowane enklawy. Ludzie, aby przetrwać, musieli być samowystarczalni. Gospodarstwa charakteryzowała organizacja pracy, w której każdy członek rodziny wykonywał różne zajęcia na rzecz wspólnoty. Oprócz pracy związanej z uprawą roli, hodowlą zwierząt, zajęciami domowymi i opieką nad dziećmi, kobiety i mężczyźni wytwarzali rozmaite przedmioty niezbędne do życia i sprawnego funkcjonowania gospodarstwa. Kupowano tylko to, czego nie potrafiono wytworzyć.

I tak w ciągu wieków ukształtował się sprawnie funkcjonujący system – część niezbędnych przedmiotów wyrabiano na własne potrzeby, a część tych, których nie dało się wykonać własnoręcznie, nabywano u rzemieślników. Na obszarze obecnego województwa mazowieckiego, podobnie jak w innych częściach kraju, zajmowano się obróbką drewna, wykorzystywano wici roślinne, glinę i metale, używano surowców pochodzenia zwierzęcego, jak wełna czy skóra. Te materiały determinowały techniki wytwarzania, a tym samym rodzaj produkcji domowej, bądź rzemieślniczej. Do II wojny światowej działali liczni garncarze, kowale, plecionkarze, bednarze, powroźnicy, kołodzieje, w domach przędziono i wyrabiano potrzebne tkaniny.

Inną kategorię stanowi twórczość związana ze zdobnictwem wnętrz, plastyką obrzędową, czy sztuką ludową, świadcząca o potrzebach i upodobaniach estetycznych, a także religijności i duchowości.

Po wojnie wszystko się zmieniło, dawny świat uległ olbrzymiej transformacji. Wytwarzanie przedmiotów straciło rację bytu, ponieważ stały się one wytworami masowej, fabrycznej produkcji. Ludowa wytwórczość powoli znikała ze wsi i stając się formą sztuki użytkowej, zaczęła być pożądana w mieście.

Współcześni twórcy są najczęściej kontynuatorami swoich rodzinnych tradycji. Zdarza się także, że zajmują się rękodziełem z zamiłowania i chęci spróbowania swoich sił. Podejmowanych jest też wiele inicjatyw, mających na celu kultywowanie dawnych zajęć. Czy sytuacja obecnego zainteresowania ludowością pozwala patrzeć w przyszłość z nadzieją na przetrwanie dawnych wzorów i rękodzielniczych umiejętności? Wierzymy głęboko, że tak i zapraszamy do wędrówki tą fascynującą ścieżką.


Eugeniusz Węgiełek

Eugeniusz Węgiełek

Eksplozja koloru i radości

Jest mistrzem zarówno małej formy, jak i dużej formy. Przez lata, jak każdy prawdziwy artysta, wypracował swój własny, niepowtarzalny styl, który jest odbiciem jego duszy i optymistycznej natury. To co tworzy – jak sam... Czytaj dalej

Stefania Dawid

Stefania Dawid

Wielkie serce w małych lalkach

Najpierw z gotowych, produkowanych fabrycznie lalek wybiera takie, które mają kurpiowskie cechy - ładne buzie, duże oczy i grube warkocze. Potem szyje dla nich misterne ubranka – niezwykłe i wyjątkowe, bo... Czytaj dalej

Adam Murach

Adam Murach

Ulepiony z kurpiowskiej gliny

Jest samoukiem, który swoje umiejętności rozwinął do perfekcji, choć sztuką garncarską zainteresował się będąc już dorosłym mężczyzną. Co jeszcze ciekawsze, Adam Murach z Płoszyc jest właściwie jedynym w tej chwili... Czytaj dalej

Aleksandra Oślicka

Aleksandra Oślicka

Wirtuoz kurpiowskiej wycinanki

W rodzinie Pani Aleksandry Oślickiej chyba wszyscy posiadali gen tworzenia. Wytwarzaniem ozdób zajmowały się i babcia, i mama, i siostry. Rodzina Konopków, z której pochodzi, jest bardzo... Czytaj dalej

Bożena Bochomulska

Bożena Bochomulska

Mistrzyni kroju i szycia

Kiedy się spotkały, po prostu coś zagrało. Lubią swoje towarzystwo, dzięki czemu współpraca układa się doskonale. Pani Bożena może się poświęcić swojej twórczości i pozostać czynną w zawodzie krawcową. Jej dobrym duchem... Czytaj dalej

Cecylia i Wincenty Staśkiewiczowie

Cecylia i Wincenty Staśkiewiczowie

Małżeństwo doskonałe

To jeden z piękniejszych obrazków: na stole twórczy bałagan, barwne skrawki, nożyczki, ścinki, a po obu stronach małżonkowie do reszty pochłonięci swoją „dłubaniną”. To Państwo Staśkiewiczowie, którzy w skupieniu i z... Czytaj dalej

Czesława Kaczyńska

Czesława Kaczyńska

Kurpiowska kobieta sukcesu

Tworzy wycinanki, pisze wiersze, śpiewa, działa w samorządzie, kieruje stowarzyszeniem, piecze, gotuje, prowadzi warsztaty… Mówią tu o niej „kurpiowska ikona”, „kobieta sukcesu”, „kobieta instytucja”. Charyzmatyczna,... Czytaj dalej

Czesława Lewandowska

Czesława Lewandowska

Królowa kurpiowskiej koronki

Wykonała już chyba kilka tysięcy koronkowych wstawek do fartuchów, które są jej ulubionym, firmowym wyrobem. Nie poprzestaje na dawnych wzorach, lubi eksperymentować i tworzyć według własnych pomysłów. Praca... Czytaj dalej

Czesława Marchewka

Czesława Marchewka

Kolorowy świat

Mówi, „że wszystko to jest takie trochę pracochłonne”, ale na zegarek nie patrzy, bo chce wykonać swoje dzieła jak najdokładniej. Wyroby Czesławy Marchewki charakteryzuje niezwykła staranność i wyczucie ... Czytaj dalej

Czesława Samsel

Czesława Samsel

Najwspanialszy człowiek na Kurpiach

Najwspanialszy człowiek na Kurpiach” - tak o Czesławie Samsel wyraziła się Czesława Kaczyńska, najbardziej znana twórczyni ludowa tego regionu, prezes Stowarzyszenia... Czytaj dalej