Muzyka i taniec

2 listopada 2015 23:25
Jan Maliszewski gra na ligawce

Dźwięki trwające w czasie i cisza pomiędzy nimi… Muzyka. Wydaje się, że towarzyszyła ludzkości od zawsze, jako element obrzędów, komunikacji, rozrywki, współegzystując z tańcem. W tradycyjnym ujęciu jest niewątpliwie częścią tożsamości zbiorowej, nacechowaną rygoryzmem dotyczącym form, używanego instrumentarium, zależności od czasu i miejsca, w tym szczególnie od praktyk obrzędowych. Jednak w obrębie tego porządku zawsze istniała przestrzeń na jednostkową samoekspresję, na oddawanie emocji przetwarzanych w sposób indywidualny, stanowiących o posiadaniu własnego stylu, wyrazu artystycznego.

Myśląc o muzyce wsi, trzeba również wymienić jej inne istotne cechy, jak: transmisja pamięciowa (nuka bez zapisu nutowego, ze słuchu), pokoleniowość przekazu, czy anonimowość. Należy jednak pamiętać, że są to właściwości historycznej muzyki wiejskiej, dzisiaj już z nią nie całkiem tożsame. Bowiem muzyka na wsi, tak jak inne zjawiska, jest żywa, ewoluuje, przeobraża się i zmienia.

Obecnie jest reprezentowana głównie przez indywidualnych śpiewaków i muzykantów, kapele, grupy śpiewacze, wiejskie zespoły folklorystyczne, w których obecny jest przekaz pokoleniowy oraz muzyków z miast, którzy czują się kontynuatorami spuścizny muzycznej swoich wiejskich mistrzów. Ponieważ obszar województwa mazowieckiego jest mozaiką różnorodnych tradycji, właściwość ta cechuje również muzykę.

Nie sposób w tym krótkim tekście wszystkie te odmienności scharakteryzować. Najlepszą ilustracją są tu wydawnictwa płytowe im właśnie poświęcone, jak cykl „Krainy muzyczne” realizowany na szlaku we współpracy ze Stowarzyszeniem „Akademia Łucznica”, rejestrujący dokonania wiejskich muzykantów i śpiewaków. Ale muzyka to również świetna przestrzeń do spotkań tego co dawne i współczesne, wiejskie i miejskie, do inspiracji, łączenia stylów, artystycznych transformacji. W 2017 roku Kapela ze Wsi Warszawa, wraz z ludowymi mistrzami ze szlaku, nagrała album płytowy „Re:akcja mazowiecka”, której wymowny tytuł jest niejako odpowiedzią na twórcze poszukiwania artystów. Płyta otrzymała „Fryderyka” - Nagrodę Muzyczną Akademii Fonograficznej, za najlepszy album w kategorii „muzyka korzeni”.

 


Kapela Jana Wochniaka

Kapela Jana Wochniaka

Kapela Jana Wochniaka zazwyczaj gra marsz weselny podczas wprowadzania i wyprowadzania pary młodej z kościoła. Bywa też zapraszana do grania na poprawinach. Zdarza się, że ktoś z okazji 50-lecia małżeństwa prosi kapelę o uświetnienie „złotych godów”. Jednak najwięcej... Czytaj dalej

Krystyna Ciesielska

Krystyna Ciesielska

Zna tak wiele pieśni, że nawet „nie ma gdzie i kiedy tego wszystkiego wyśpiewać”. Ma niezwykłą pamięć, jest też osobą nad wyraz twórczą. Swoje pieśni spisuje w specjalnym zeszycie. Jest ich tam obecnie 500. Zostały podzielone na kategorie i wciąż ich przybywa. Pani... Czytaj dalej

Zaborowianki

Zaborowianki

Powstanie tego zespołu było jednorazowym zrywem. Kierowniczka wiejskiej świetlicy w Zaborowie zwołała kobiety, chętne do wspólnego występu na imprezie folklorystycznej. Było to w latach 80-tych. I tak się zaczęło. Od tego czasu „Zaborowianki” nieprzerwanie raczą... Czytaj dalej

Zespół śpiewaczy "Powsinianie"

Zespół śpiewaczy "Powsinianie"

Przywracanie tradycji

Na wszystkich występach „Powsinianie” prezentują się w stroju wilanowskim, którego najbardziej rozpoznawalnym elementem jest charakterystyczny haft. Legenda mówi, że motyw haftu wilanowskiego... Czytaj dalej

Jan Fokt z kapelą

Jan Fokt z kapelą

Najlepsza jest harmonia

Gra przede wszystkim na harmonii, choć ma opanowany także akordeon. Jak twierdzi, harmonia jest lepsza, bo głośniejsza. W bogatym repertuarze Jana Fokta, lidera kapeli, znajdują się oberki, polki i mazurki - głównie muzyka ... Czytaj dalej

Kapela „Sami Swoi" Stanisława Kujawiaka

Kapela „Sami Swoi" Stanisława Kujawiaka

"Muzyk ludowy musi grać odpowiedzialnie. Kiedyś, jak kapela na weselu słabo grała, to się jechało po drugą, a ojciec panny młodej wyrzucał takich partaczy na zbity pysk" – opowiadają członkowie kapeli weselnej „Sami Swoi”. Muzycy pochodzą z Kiełbowa Nowego, Jedlanki i... Czytaj dalej

Wacław Imiołek

Wacław Imiołek

Pierwszy instrument pożyczał od stryja, a na weselach grywał już od szesnastego roku życia. Wacław Imiołek uczył się grać na harmonii właściwie sam. Nie zna nut, wszystkie utwory odtwarza z pamięci, nowe zapamiętuje i odgrywa ze słuchu. Gdy jako młody chłopak czasem... Czytaj dalej

Maria Bienias

Maria Bienias

Opowieści Pani Marii Bienias są często emitowane na antenie Programu 2 Polskiego Radia w Magazynie "Źródła". Stworzyła też scenariusze mówionych gwarą dziewięciu spektakli obrzędowych. Stanowi lokalny autorytet w kwestiach dotyczących miejscowej tradycji. Dzięki... Czytaj dalej

Tadeusz Jedynak

Tadeusz Jedynak

Zainteresowanie twórczością Pana Tadeusza Jedynaka systematycznie wzrasta od lat 90-tych XX wieku, zwłaszcza wśród młodego pokolenia. Przyjeżdżają do niego uczniowie z Warszawy, Krakowa i Lublina. Jest zapraszany na spotkania z muzyką ludową i potańcówki w całej Polsce. ... Czytaj dalej

Kapela Zdzisława Kwapińskiego

Kapela Zdzisława Kwapińskiego

Wszyscy członkowie zespołu są samoukami. Uczyli się grać z pokolenia na pokolenie. W obecnym składzie występują od 2010 roku. Poznali się na przeglądzie kapel w Muzeum Wsi Radomskiej. Na skrzypcach i saksofonie gra Zdzisław Kwapiński, na akordeonie - Krzysztof Deja, na... Czytaj dalej