Muzyka i taniec

2 listopada 2015 23:25
Jan Maliszewski gra na ligawce

Dźwięki trwające w czasie i cisza pomiędzy nimi… Muzyka. Wydaje się, że towarzyszyła ludzkości od zawsze, jako element obrzędów, komunikacji, rozrywki, współegzystując z tańcem. W tradycyjnym ujęciu jest niewątpliwie częścią tożsamości zbiorowej, nacechowaną rygoryzmem dotyczącym form, używanego instrumentarium, zależności od czasu i miejsca, w tym szczególnie od praktyk obrzędowych. Jednak w obrębie tego porządku zawsze istniała przestrzeń na jednostkową samoekspresję, na oddawanie emocji przetwarzanych w sposób indywidualny, stanowiących o posiadaniu własnego stylu, wyrazu artystycznego.

Myśląc o muzyce wsi, trzeba również wymienić jej inne istotne cechy, jak: transmisja pamięciowa (nuka bez zapisu nutowego, ze słuchu), pokoleniowość przekazu, czy anonimowość. Należy jednak pamiętać, że są to właściwości historycznej muzyki wiejskiej, dzisiaj już z nią nie całkiem tożsame. Bowiem muzyka na wsi, tak jak inne zjawiska, jest żywa, ewoluuje, przeobraża się i zmienia.

Obecnie jest reprezentowana głównie przez indywidualnych śpiewaków i muzykantów, kapele, grupy śpiewacze, wiejskie zespoły folklorystyczne, w których obecny jest przekaz pokoleniowy oraz muzyków z miast, którzy czują się kontynuatorami spuścizny muzycznej swoich wiejskich mistrzów. Ponieważ obszar województwa mazowieckiego jest mozaiką różnorodnych tradycji, właściwość ta cechuje również muzykę.

Nie sposób w tym krótkim tekście wszystkie te odmienności scharakteryzować. Najlepszą ilustracją są tu wydawnictwa płytowe im właśnie poświęcone, jak cykl „Krainy muzyczne” realizowany na szlaku we współpracy ze Stowarzyszeniem „Akademia Łucznica”, rejestrujący dokonania wiejskich muzykantów i śpiewaków. Ale muzyka to również świetna przestrzeń do spotkań tego co dawne i współczesne, wiejskie i miejskie, do inspiracji, łączenia stylów, artystycznych transformacji. W 2017 roku Kapela ze Wsi Warszawa, wraz z ludowymi mistrzami ze szlaku, nagrała album płytowy „Re:akcja mazowiecka”, której wymowny tytuł jest niejako odpowiedzią na twórcze poszukiwania artystów. Płyta otrzymała „Fryderyka” - Nagrodę Muzyczną Akademii Fonograficznej, za najlepszy album w kategorii „muzyka korzeni”.

 


Kapela Braci Tarnowskich

Kapela Braci Tarnowskich

Muzykanci z dziada pradziada

Kapela Braci Tarnowskich znana jest w całym regionie radomskim z muzykowania na weselach i z obrzędowych teatrów weselnych. Grają tradycyjne melodie, ale żadna inna kapela nie potrafi zagrać... Czytaj dalej

Stowarzyszenie „Kobiety dla Starej Błotnicy"

Stowarzyszenie „Kobiety dla Starej Błotnicy"

Zrobić coś pożytecznego

Stowarzyszyły się, by zrobić coś pożytecznego dla siebie, swojej okolicy i dla zachowania lokalnych tradycji. I tak ze zwykłej potrzeby serca zaczęły razem działać, wzajemnie się inspirować, spełniać twórczo i przywracać... Czytaj dalej

Wiesława Gromadzka

Wiesława Gromadzka

Kobieta z harmonią

„Może będzie jeszcze komu ludową muzykę grać?” - zastanawia się Pani Wiesława Gromadzka, słysząc, jak na skrzypcach, bębnie, gitarze i organach uczą się grać jej wnuki. Blisko 70-letnia mistrzyni... Czytaj dalej

Zespół śpiewaczy Grabowianki

Zespół śpiewaczy Grabowianki

Aktywne Grabowianki

Ma w pełni kobiecy, dziesięcioosobowy skład. Niezwykła aktywność współtworzących go pań szybko pozwoliła na rozpropagowanie jego działalności w regionie radomskim, a później w całej Polsce.... Czytaj dalej

Zespół Folklorystyczny Gotardowie

Zespół Folklorystyczny Gotardowie

W trosce o dziedzictwo regionu

Nazwa grupy wywodzi się od wsi Gotardowa Wola, na której podwalinach wyrosło miasto Zwoleń. Formacja powstała w 1975 roku z inicjatywy Mieczysława Chołuja, ówczesnego naczelnika miasta. Jak bywa z zespołami z tak... Czytaj dalej

Kapela „Powiślaki"

Kapela „Powiślaki"

Ostatni muzykanci na Powiślu

Nazwa kapeli wywodzi się od znanych wszystkim muzykom ludowym „Powiślaków”, Konkursu Kapel i Śpiewaków Ludowych Regionów Nadwiślańskich, który od wielu lat odbywa się w Maciejowicach. W... Czytaj dalej

Regionalny Zespół Ludowy "Karniewiacy"

Regionalny Zespół Ludowy "Karniewiacy"

Pasjonaci z Karniewa

W ich repertuarze stały element stanowi „kontro” – niepowtarzalny taniec szlachty zaściankowej z terenu Mazowsza. To ich numer popisowy. Reaktywowany w 1996 roku zespół „Karniewiacy” odtworzył go... Czytaj dalej

Kapela Krzysztofa Rokicińskiego

Kapela Krzysztofa Rokicińskiego

Ludową muzykę trzeba mieć we krwi

Czy każdy może wykonywać muzykę ludową? Krzysztof Rokiciński, kierownik kapeli, bardzo w to powątpiewa. Jego zdaniem przede wszystkim muzykę ludową trzeba mieć we krwi. Nogi zaś ... Czytaj dalej

Piotr Gaca (zm. 2017 r.)

Piotr Gaca (zm. 2017 r.)

Muzyk musi rozwijać się całe życie

Na pierwsze lekcje gry na skrzypcach Piotr Gaca zarabiał pasieniem krów u szwagra. To właśnie u niego przyszły mistrz ludowego grania nabierał pierwszych szlifów. Później podjął naukę u ... Czytaj dalej

Zespół "Gołcunecki"

Zespół "Gołcunecki"

Mistrzynie tradycyjnego śpiewu

Jest to jedyny zespół śpiewaczy Ziemi Radomskiej, który otrzymał „Złotą Basztę” – główną nagrodę 47. Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą.... Czytaj dalej