Miejsca

3 listopada 2015 15:49

Niewielkie zagrody, wielohektarowe skanseny, państwowe muzea, różnorodne kolekcje gromadzone we własnych domach, ośrodki kultury i placówki prowadzone przez organizacje pozarządowe. Wszystkie te miejsca łączy jedna idea – służą ochronie dziedzictwa. Rozsiane po terenie całego województwa, tworzą regionalną mozaikę jego kulturowych odcieni. Odwiedzając je poznajemy świat, który istniał kiedyś, który się zmieniał, przeobrażał, dopasowywał do nowych czasów w swoisty dla niego sposób.

Ten miniony świat odnajdziemy chociażby w skansenach, które dzięki usytuowaniu na rozległym obszarze, zabierają nas w przestrzeń dawnej wsi, z różnorodnymi zagrodami, warsztatami wiejskimi, zabudowaniami dworskimi i sakralnymi, sadami oraz  ogrodami rozsianymi pośród uprawnych pól. Aby poczuć tą sielską atmosferę warto wybrać się chociażby do Muzeum Wsi Radomskiej, czy Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, albo do Muzeum Architektury Drewnianej Regionu Siedleckiego w Suchej, który jest inicjatywą prywatną.

Obok dużych skansenów aktywny żywot wiodą obiekty mniej pokaźnych rozmiarów, czyli pojedyncze zagrody. Ciekawym miejscem jest np. Zagroda młynarza w Drewnowie-Ziemakach z zachowanym in situ wiatrakiem, Zagroda Kurpiowska w Kadzidle prezentująca samotnicze siedlisko kurpiowskie, czy Chata Kampinoska będąca częścią niewielkiego Skansenu Budownictwa Puszczańskiego w Granicy.

Na szlaku nie mogło zabraknąć muzeów, kolekcjonujących obiekty z kręgu kultury ludowej, w tym największego z nich Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, a także mniejszych jak Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce czy Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu, ukierunkowanego na gromadzenie kolekcji poświęconych instrumentom, muzyce i muzykantom.

Ciekawe zbiory odnajdziemy również w lokalnych instytucjach kultury, np. w Ośrodku Etnograficznym Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Kurpiów w Lelisie, albo w Izbie Pamiątkowej Guzikarstwa w Sochocinie, poświęconej niepraktykowanemu już zajęciu, jakim był wyrób guzików z muszli.

Na wielkie uznanie zasługują inicjatywy podejmowane przez członków lokalnych społeczności, zrzeszonych w rozmaitych organizacjach. Należy do nich działalność Związku Kurpiów, aktywność Stowarzyszenia "Puszcza Biała - Moja Mała Ojczyzna" prowadzącego Kuźnię Kurpiowską w Pniewie, czy Stowarzyszenia „Towarzystwo Kampinoskie”, opiekującego się wspomnianą już chatą w Granicy.

Najciekawsze jednak wydają się działania jednostkowe, niezinstytucjonalizowane, wyrosłe z głębokiej potrzeby zachowania śladów przeszłości. Wśród nich znajduje się  np. Muzeum Diabła Polskiego „Przedpiekle”, gdzie w otchłaniach piwnic Pan Wiktoryn Grąbczewski zgromadził niezwykłą „diabelską” kolekcję, czy okazałe zbiory Pana Mariana Pietrzaka, marzącego o powstaniu muzeum ziemi sokołowskiej.

Nie sposób wymienić wszystkich tych miejsc i wspaniałych ludzi, którzy się im poświęcili. Niech Mazowiecki Szlak Tradycji będzie zachętą do ich odwiedzenia i zanurzenia się w bogatą kulturę regionu.


Muzeum Kurpiowskie w Wachu

Muzeum Kurpiowskie w Wachu

Żywe tradycje w kurpiowskim muzeum

Jeśli ktoś chce się zapoznać z Kurpiami od środka w wydaniu najbardziej lokalnym, powinien bez zastanowienia odwiedzić Muzeum Kurpiowskie w Wachu. To prywatna inicjatywa Laury i Zdzisława Bziukiewiczów, w...

Skansen w Kuligowie nad Bugiem

Skansen w Kuligowie nad Bugiem

Stworzony z rodzinnych pamiątek

Aż trudno uwierzyć, że to prywatna inicjatywa jednego człowieka – Pana Wojciecha Urmanowskiego, który zaczął tworzyć tą unikatową przestrzeń na bazie rodzinnych pamiątek. Tak zapoczątkowany został park kultury...

Warszawskie Muzeum Chleba

Warszawskie Muzeum Chleba

Muzeum, jakich mało

Cel utworzenia tego muzeum był jeden - ocalić rzemieślnicze dziedzictwo i pamiątki w dobie postępu technologicznego. Było to marzenie Pana Mariana Pozorka, właściciela uruchomionego w 2000 roku prywatnego Warszawskiego Muzeum Chleba. Stworzył miejsce...

Muzeum Diabła Polskiego Przedpiekle

Muzeum Diabła Polskiego Przedpiekle

Nie taki diabeł straszny...

Jest jednym z dwóch w Europie muzeów poświęconych diabłu. Zaskakująco, jak na tego typu placówkę, mieści się … w wieżowcu. Sąsiedzi właściciela nie protestowali, by część zbiorów umieścić na...

Muzeum Pszczelarskie Marka Kowalskiego w Kobyłce

Muzeum Pszczelarskie Marka Kowalskiego w Kobyłce

Z miłości do pszczół

Wszystko zaczęło się od dziadka, który był masarzem i jednocześnie pasjonatem pszczół, rybek, kanarków i gołębi. Dziadkowie Zofia i Roman Kowalscy przenieśli się z Warszawy, gdzie mieszkali przed wojną, do Zielonki. I tam ma swój początek trwająca...