Miejsca

3 listopada 2015 15:49

Niewielkie zagrody, wielohektarowe skanseny, państwowe muzea, różnorodne kolekcje gromadzone we własnych domach, ośrodki kultury i placówki prowadzone przez organizacje pozarządowe. Wszystkie te miejsca łączy jedna idea – służą ochronie dziedzictwa. Rozsiane po terenie całego województwa, tworzą regionalną mozaikę jego kulturowych odcieni. Odwiedzając je poznajemy świat, który istniał kiedyś, który się zmieniał, przeobrażał, dopasowywał do nowych czasów w swoisty dla niego sposób.

Ten miniony świat odnajdziemy chociażby w skansenach, które dzięki usytuowaniu na rozległym obszarze, zabierają nas w przestrzeń dawnej wsi, z różnorodnymi zagrodami, warsztatami wiejskimi, zabudowaniami dworskimi i sakralnymi, sadami oraz  ogrodami rozsianymi pośród uprawnych pól. Aby poczuć tą sielską atmosferę warto wybrać się chociażby do Muzeum Wsi Radomskiej, czy Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, albo do Muzeum Architektury Drewnianej Regionu Siedleckiego w Suchej, który jest inicjatywą prywatną.

Obok dużych skansenów aktywny żywot wiodą obiekty mniej pokaźnych rozmiarów, czyli pojedyncze zagrody. Ciekawym miejscem jest np. Zagroda młynarza w Drewnowie-Ziemakach z zachowanym in situ wiatrakiem, Zagroda Kurpiowska w Kadzidle prezentująca samotnicze siedlisko kurpiowskie, czy Chata Kampinoska będąca częścią niewielkiego Skansenu Budownictwa Puszczańskiego w Granicy.

Na szlaku nie mogło zabraknąć muzeów, kolekcjonujących obiekty z kręgu kultury ludowej, w tym największego z nich Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, a także mniejszych jak Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce czy Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu, ukierunkowanego na gromadzenie kolekcji poświęconych instrumentom, muzyce i muzykantom.

Ciekawe zbiory odnajdziemy również w lokalnych instytucjach kultury, np. w Ośrodku Etnograficznym Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Kurpiów w Lelisie, albo w Izbie Pamiątkowej Guzikarstwa w Sochocinie, poświęconej niepraktykowanemu już zajęciu, jakim był wyrób guzików z muszli.

Na wielkie uznanie zasługują inicjatywy podejmowane przez członków lokalnych społeczności, zrzeszonych w rozmaitych organizacjach. Należy do nich działalność Związku Kurpiów, aktywność Stowarzyszenia "Puszcza Biała - Moja Mała Ojczyzna" prowadzącego Kuźnię Kurpiowską w Pniewie, czy Stowarzyszenia „Towarzystwo Kampinoskie”, opiekującego się wspomnianą już chatą w Granicy.

Najciekawsze jednak wydają się działania jednostkowe, niezinstytucjonalizowane, wyrosłe z głębokiej potrzeby zachowania śladów przeszłości. Wśród nich znajduje się  np. Muzeum Diabła Polskiego „Przedpiekle”, gdzie w otchłaniach piwnic Pan Wiktoryn Grąbczewski zgromadził niezwykłą „diabelską” kolekcję, czy okazałe zbiory Pana Mariana Pietrzaka, marzącego o powstaniu muzeum ziemi sokołowskiej.

Nie sposób wymienić wszystkich tych miejsc i wspaniałych ludzi, którzy się im poświęcili. Niech Mazowiecki Szlak Tradycji będzie zachętą do ich odwiedzenia i zanurzenia się w bogatą kulturę regionu.


Ośrodek Etnograficzny Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Kurpiów w Lelisie

Ośrodek Etnograficzny Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Kurpiów w Lelisie

Uchronić od zapomnienia

Objechał Kurpie w promieniu 100 km od Lelisa szukając właściwych, autentycznych eksponatów. Niejednokrotnie, by zdobyć brakujący w kolekcji obiekt, podróżował o wiele dalej. Przy wyszukiwaniu starych pamiątek bardzo pomocni byli uczniowie...

Muzeum Kurpiowskie w Wachu

Muzeum Kurpiowskie w Wachu

Żywe tradycje w kurpiowskim muzeum

Jeśli ktoś chce się zapoznać z Kurpiami od środka w wydaniu najbardziej lokalnym, powinien bez zastanowienia odwiedzić Muzeum Kurpiowskie w Wachu. To prywatna inicjatywa Laury i Zdzisława Bziukiewiczów, w...

Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce

Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce

Bogactwo oferty

Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce jest stosunkowo młodą instytucją muzealną, ale jej zbiory są dość pokaźne. Liczą obecnie ponad 14 tys. muzealiów i 7 tys. woluminów. Znajdują się tu zabytki...

Warszawskie Muzeum Chleba

Warszawskie Muzeum Chleba

Muzeum, jakich mało

Cel utworzenia tego muzeum był jeden - ocalić rzemieślnicze dziedzictwo i pamiątki w dobie postępu technologicznego. Było to marzenie Pana Mariana Pozorka, właściciela uruchomionego w 2000 roku prywatnego Warszawskiego Muzeum Chleba. Stworzył miejsce...

Muzeum Diabła Polskiego Przedpiekle

Muzeum Diabła Polskiego Przedpiekle

Jest jednym z dwóch w Europie muzeów poświęconych diabłowi. Zaskakująco - jak na tego typu placówkę - mieści się … w wieżowcu. Sąsiedzi właściciela nie protestowali, by część zbioru umieścić również na korytarzu, a część w piwnicy – zwanej przez to Przedpieklem. Są tu i ...

Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu

Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu

Muzyczny zamek

Szydłowiecki zamek, uznawany za jedną z najpiękniejszych rezydencji w Polsce, jest siedzibą wyjątkowej instytucji. Mieści się w nim muzeum, które zgromadziło największy zbiór instrumentów ludowych w Polsce. Zobaczymy tu nie tylko...

Muzeum-Skansen Ziemi Sokołowskiej Mariana Pietrzaka

Muzeum-Skansen Ziemi Sokołowskiej Mariana Pietrzaka

Świadectwa lokalnej historii

Warto odwiedzić to ciekawe miejsce jakim jest muzeum–skansen w Sokołowie Podlaskim. Obiektu nie sposób przeoczyć. Już od strony drogi widać wiatrak ustawiony na terenie posesji. Jeśli...

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie

Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie jest największą i mogącą się poszczycić najdłuższym stażem placówką muzealną o tym profilu w Polsce. To niemalże 80 tysięcy muzealiów - w tym 56 tysięcy z zakresu etnografii Polski i Europy oraz 24 tysiące z zakresu kultur...

Muzeum Architektury Drewnianej Regionu Siedleckiego w Nowej Suchej

Muzeum Architektury Drewnianej Regionu Siedleckiego w Nowej Suchej

10 hektarów historii

Malowniczy skansen w Nowej Suchej często stanowił tło filmowe dla pełnometrażowych produkcji. Kręcono tu sceny do „Szatana z 7 klasy”, „Pornografii”, „Anny Kareniny”, „Pana Tadeusza”, „Bitwy Warszawskiej”, czy seriali...

Muzeum Historyczno-Etnograficzne w Kamieńczyku

Muzeum Historyczno-Etnograficzne w Kamieńczyku

Założycielem, właścicielem i kustoszem Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Kamieńczyku jest prawdziwy pasjonat - Pan Henryk Słowikowski. Przez długi czas był hydraulikiem, parał się także fotografią. Kilkadziesiąt lat temu postanowił ratować od zapomnienia różne...