Kulinaria

3 listopada 2015 15:46
produkty na zupę marchwiankę

Kolejna ze ścieżek, którą podążamy przemierzając szlak, jest pełna smaków. Każdy region, subregion, wieś, a nawet rodzina mają swoje charakterystyczne potrawy, przyrządzane od lat według sprawdzonych receptur. Ostatnio powraca się do tradycyjnych kulinariów, manifestując w ten sposób odrębność, unikatowość, budując lokalny wizerunek społeczności. To odwołanie do przeszłości wynika nie tylko z potrzeby zakorzenienia, czy kultywowania tradycji, ale też przeciwstawienia się nowoczesności, bylejakości jedzenia, pośpiechu związanego z jego przyrządzaniem i spożywaniem.

Tradycyjne potrawy i produkty stały się dzisiaj synonimem zdrowego, często ekologicznego pożywienia. Wzrosła bowiem świadomość tego co jemy, pojawiły się programy promujące zdrową żywność, doceniane są produkty wytwarzane z lokalnych odmian oraz pochodzące z ekologicznych gospodarstw i upraw.

Jednak to, co obecnie uważane jest za tradycyjne, często mija się z historyczną prawdą. Ponieważ swojskość jest w modzie, jedzenie zostało przekształcone w coś na kształt folklorystycznego ornamentu. Trzeba mieć jednak świadomość, że dawniej na wsi jadano ubogo i jednostajnie. Powszechnie spożywano ziemniaki, kasze, kiszoną kapustę, polewki (żury, barszcze, wodziankę), placki, chleb. Do okrasy służył olej, czasem słonina, maślanka, czy serwatka. Jajka, masło, słodkie mleko, sery przeznaczone były głównie na sprzedaż. Mięso było pożywieniem świątecznym, nie jadanym na co dzień. Charakterystyczny był podział na jedzenie zwykłe, codzienne i to okazjonalne, obrzędowe, nacechowane symbolami i mocą, to które święcono, z którego wróżono.

Szukając prawdziwie tradycyjnych kulinariów zwracamy uwagę na cechy, mogące świadczyć o ich pradawności, takie jak: prostota, użycie rodzimych produktów, jarskość, sezonowość, związek z obrzędem lub zwyczajem i rygoryzm, w którym zawiera się podział świata na codzienny i świąteczny. Podążając tym tropem trafiliśmy na wiele ciekawych potraw, których można spróbować udając się w kulinarną wędrówkę naszym szlakiem. Można je też przyrządzić samemu, korzystając z przepisów zamieszczonych w serwisie internetowym.


Jabłka grójeckie

Jabłka grójeckie

500 lat sadowniczych tradycji

Mają piękne rumieńce, które dodają im urody. Są też kwaskowe, dzięki czemu świetnie nadają się do produkcji cydru. Jabłka grójeckie posiadają... Czytaj dalej

Miód kurpiowski

Miód kurpiowski

Dobroczynny dar natury

Jest miodem wielokwiatowym, nektarowym z ewentualnym dodatkiem spadzi. Ma zabarwienie od jasnożółtego, słomkowego do brązowego z zielonkawymi refleksami. Charakteryzuje go intensywny aromat ze... Czytaj dalej

Czarna kiszka ze Starych Litewnik

Czarna kiszka ze Starych Litewnik

Przysmak ze Starych Litewnik

Czarna kiszka od Hackiewiczów jest wyrabiana według rodzinnego przepisu. Jak każdy dobry producent Pan Zenon nie zdradza swojej receptury. Uchyla jednak rąbka tajemnicy – najpierw skórki do kiszki moczy w solance,... Czytaj dalej

Miód nadbużański

Miód nadbużański

Płynne złoto znad Buga

W 2000 roku miód z gospodarstwa Państwa Kunickich trafił do Watykanu jako dar dla Jana Pawła II. Obecnie ich Pasieka Nadbużańska liczy około 160 rodzin pszczelich i w dalszym ciągu rozwija się,... Czytaj dalej

Porka

Porka

Prosta i pyszna porka kartoflana

Należąca do gatunku bryj porka jako „prażucha ziemniaczana” doczekała się swojego opisu w Wikipedii: „potrawa z ugotowanych na miękko ziemniaków z dodatkiem zaparzonej mąki, utłuczonych i wymieszanych na homogenną masę, podawana na gorąco ... Czytaj dalej

Powidła olenderskie

Powidła olenderskie

Kulinarne ślady Olędrów

Olędrami nazwano dawnych osadników z Niderlandów, Flandrii i Fryzji, którzy zaczęli przybywać do Polski w XVI wieku w ucieczce przed prześladowaniami religijnymi. Ze względu na wysoki poziom znajomości gospodarki i kultury osadniczej oraz... Czytaj dalej

Kasza jaglana ze skwarkami

Kasza jaglana ze skwarkami

Prosta kasza z prosa

W kanonie kuchni kurpiowskiej kasze: jaglana, jęczmienna, gryczana, zajmują bardzo eksponowane miejsce, jadane samodzielnie (polane tłuszczem) lub jako składnik wielu potraw. Adam Chętnik w opracowaniu. Pożywienie Kurpiów. Jadło i napoje,... Czytaj dalej

Kapusta kartoflana

Kapusta kartoflana

Kapusta bez kapusty

Przypuszczalnie ilość dań z ziemniaków w Polsce oraz na dawnych kresach wschodnich przewyższa liczebnie potrawy z obszaru pochodzenia tej bulwy – Ameryki Południowej. Dowodzi to pomysłowości ludzi, którzy niegdyś z powodu biedy i niewielkiego... Czytaj dalej

Kisiel owsiany

Kisiel owsiany

Kulinarny relikt

Owies to jedno z najstarszych zbóż, a kisiel owsiany uważa się za jedną z najdawniejszych słowiańskich potraw, znaną wzdłuż pasa pogranicza polsko-ruskiego, wśród ludności kresowej, w tym na Lubelszczyźnie i Podlasiu.

Potrawa została zarejestrowana ... Czytaj dalej

Gruszczanka

Gruszczanka

Specjał o smaku dzikich gruszek

Zupy, polewki i bryje należały do podstawowych potraw w pożywieniu ludności wiejskiej. Przyrządzano je z warzyw, mięsa, kasz i owoców. Gotowano między innymi zupy ziemniaczane, grochowe, fasolowe, kapuściane, szczawiowe, barszcz buraczany,... Czytaj dalej