Kulinaria

3 listopada 2015 15:46
Zdjęcie główne ścieżki tematycznej Kulinaria

Każdy region, subregion, wieś, a nawet rodzina mają swoje tradycyjne, ulubione potrawy, wykonywane według sprawdzonych receptur. Niektóre z nich są rodowymi tajemnicami, przekazywanymi z pokolenia na pokolenie - można poznać ich smak, jednak przepis nie zostanie nam udostępniony. Ostatnio powraca się do lokalnych tradycji, ważna staje się wspólnotowość. Wzrosła także świadomość tego co jemy, pojawiły się programy promujące zdrową żywność, doceniane są produkty wytwarzane z lokalnych odmian oraz pochodzące z ekologicznych gospodarstw i upraw.

Ten trend ma też swoje podłoże w tęsknocie za smakami dzieciństwa, w czasach gdy w nadmiarze zaczęła nas otaczać żywność wysoko przetworzona, ogólnodostępna, o powtarzalnych smakach.

Produkty kulinarne związane są z typem gospodarki na danym obszarze, zamożnością, kulturą, upodobaniami smakowymi. Należą do nich np. kurpiowskie psiwo kozicowe, fafernuchy czy rejbak, powszechnie wypiekany chleb na zakwasie, a także mazowieckie sójki, sery, podlaska czarna kiszka i kiełbasy czy korowaj weselny. Pośród producentów można wymienić: pszczelarzy z Kurpi i znad Bugu, grójeckich sadowników, właścicieli gospodarstw ekologicznych z różnych części województwa, rolników, hodowców bydła i trzody. Żywność tradycyjną wytwarzamy niejednokrotnie również my sami, bazując na własnych lub sprawdzonych produktach, korzystając z rodzinnych lub lokalnych przepisów.

Produkty regionalne są rejestrowane w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Do tej pory w województwie mazowieckim na ministerialnej liście pojawiło się 87 pozycji i należy się spodziewać, że z czasem ich przybędzie. Sposoby wytwarzania tradycyjnych wyrobów żywnościowych mają też szansę znaleźć się na liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.

Dzięki sile, jaka tkwi w podtrzymywanych na Mazowszu tradycjach kulinarnych, możemy wciąż, z radością i przekonaniem o ich wyjątkowości, rozkoszować się dawnymi smakami.


Jabłka grójeckie

Jabłka grójeckie

Mają większy niż inne rumieniec, który dodaje im urody. Są też bardziej kwaskowe, dzięki czemu stają się świetne do produkcji cydru. Jabłka grójeckie posiadają charakterystyczne cechy - barwę, wielkość, specyficzny miąższ -  związane z miejscowymi warunkami...

Miód kurpiowski

Miód kurpiowski

Jest miodem wielokwiatowym, nektarowym z ewentualnym dodatkiem spadzi. Ma zabarwienie od jasnożółtego, słomkowego do brązowego z zielonkawymi refleksami. Charakteryzuje go intensywny aromat ze specyficznym korzennym zapachem i delikatny, lekko słodki smak. To produkt...

Czarna kiszka ze Starych Litewnik

Czarna kiszka ze Starych Litewnik

Przysmak ze Starych Litewnik

Czarna kiszka od Hackiewiczów jest wyrabiana według rodzinnego przepisu. Jak każdy dobry producent Pan Zenon nie zdradza swojej receptury. Uchyla jednak rąbka tajemnicy – najpierw skórki do kiszki moczy w solance,...

Miód nadbużański

Miód nadbużański

Płynne złoto znad Buga

W 2000 roku miód z gospodarstwa Państwa Kunickich trafił do Watykanu jako dar dla Jana Pawła II. Obecnie ich Pasieka Nadbużańska liczy około 160 rodzin pszczelich i w dalszym ciągu rozwija się,...

Porka

Porka

Prosta i pyszna porka kartoflana

Należąca do gatunku bryj porka jako „prażucha ziemniaczana” doczekała się swojego opisu w Wikipedii: „potrawa z ugotowanych na miękko ziemniaków z dodatkiem zaparzonej mąki, utłuczonych i wymieszanych na homogenną masę, podawana na gorąco ...

Powidła olenderskie

Powidła olenderskie

Kulinarne ślady Olędrów

Olędrami nazwano dawnych osadników z Niderlandów, Flandrii i Fryzji, którzy zaczęli przybywać do Polski w XVI wieku w ucieczce przed prześladowaniami religijnymi. Ze względu na wysoki poziom znajomości gospodarki i kultury osadniczej oraz...

Kasza jaglana ze skwarkami

Kasza jaglana ze skwarkami

Prosta kasza z prosa po kurpiowsku

Miałbyś i buraki i kapustę, Panie!

Tłustą wieprzowinę zawse na śniadanie,

Mlecko z jagiełkami,

Chlebek z kartoflami

Z miodem wódki flaseckę

W kanonie kuchni kurpiowskiej kasze: jaglana, jęczmienna,...

Kapusta kartoflana

Kapusta kartoflana

Kapusta bez kapusty

Przypuszczalnie ilość dań z ziemniaków w Polsce oraz na dawnych kresach wschodnich przewyższa liczebnie potrawy z obszaru pochodzenia tej bulwy – Ameryki Południowej. Dowodzi to pomysłowości ludzi, którzy niegdyś z powodu biedy i niewielkiego...

Kisiel owsiany

Kisiel owsiany

Kulinarny relikt

Owies to jedno z najstarszych zbóż, a kisiel owsiany uważa się za jedną z najdawniejszych słowiańskich potraw, znaną wzdłuż pasa pogranicza polsko-ruskiego, wśród ludności kresowej, w tym na Lubelszczyźnie i Podlasiu.

Potrawa została zarejestrowana ...

Gruszczanka

Gruszczanka

Specjał o smaku dzikich gruszek

Zupy, polewki i bryje należały do podstawowych potraw w pożywieniu ludności wiejskiej. Przyrządzano je z warzyw, mięsa, kasz i owoców. Gotowano między innymi zupy ziemniaczane, grochowe, fasolowe, kapuściane, szczawiowe, barszcz buraczany,...