Kulinaria

3 listopada 2015 15:46

Każdy region, subregion, wieś, a nawet rodzina mają swoje tradycyjne, ulubione potrawy, wykonywane według sprawdzonych receptur. Niektóre z nich są rodowymi tajemnicami, przekazywanymi z pokolenia na pokolenie - można poznać ich smak, jednak przepis nie zostanie nam udostępniony. Ostatnio powraca się do lokalnych tradycji, ważna staje się wspólnotowość. Wzrosła także świadomość tego co jemy, pojawiły się programy promujące zdrową żywność, doceniane są produkty wytwarzane z lokalnych odmian oraz pochodzące z ekologicznych gospodarstw i upraw.

Ten trend ma też swoje podłoże w tęsknocie za smakami dzieciństwa, w czasach gdy w nadmiarze zaczęła nas otaczać żywność wysoko przetworzona, ogólnodostępna, o powtarzalnych smakach.

Produkty kulinarne związane są z typem gospodarki na danym obszarze, zamożnością, kulturą, upodobaniami smakowymi. Należą do nich np. kurpiowskie psiwo kozicowe, fafernuchy czy rejbak, powszechnie wypiekany chleb na zakwasie, a także mazowieckie sójki, sery, podlaska czarna kiszka i kiełbasy czy korowaj weselny. Pośród producentów można wymienić: pszczelarzy z Kurpi i znad Bugu, grójeckich sadowników, właścicieli gospodarstw ekologicznych z różnych części województwa, rolników, hodowców bydła i trzody. Żywność tradycyjną wytwarzamy niejednokrotnie również my sami, bazując na własnych lub sprawdzonych produktach, korzystając z rodzinnych lub lokalnych przepisów.

Produkty regionalne są rejestrowane w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Do tej pory w województwie mazowieckim na ministerialnej liście pojawiło się 87 pozycji i należy się spodziewać, że z czasem ich przybędzie. Sposoby wytwarzania tradycyjnych wyrobów żywnościowych mają też szansę znaleźć się na liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.

Dzięki sile, jaka tkwi w podtrzymywanych na Mazowszu tradycjach kulinarnych, możemy wciąż, z radością i przekonaniem o ich wyjątkowości, rozkoszować się dawnymi smakami.


Fafernuchy

Pyszna, kurpiowska prostota

Dla tych, którzy wcześniej nie kosztowali fafernuchów, ich prosty smak może być zaskoczeniem. Jednak w dobie powrotu do dobrej jakości składników i nieprzetworzonej żywności mogą stać się zdrową, smaczną i...

Wypiek chleba

Niepowszedni chleb

Za zapachem wiejskiego, chrupiącego chleba tęsknimy chyba wszyscy. W dobie piekarni parowych przygotowujących pieczywo z gotowej masy, chleba tostowego i pieczywa produkowanego maszynowo, trafić dziś...

Rejbak

Wilgotny w środku i chrupiący na zewnątrz. Można go spróbować chyba w każdym domu na Kurpiach i lokalnych restauracjach. Jest daniem często serwowanym w gospodarstwach agroturystycznych. Wszędzie smakuje inaczej, ale zawsze jest dobry, bo chyba nie może się nie udać....

Ser ziemny

Zakopana śmietana

Przyrządza się go w zaskakujący sposób… zakopując w ziemi. Ser ziemny, bo o nim mowa, zwany także zakopańcem lub truposzem, powstał w tyglu tradycji osadników z Mazowsza, Litwy, południowej i północnej...

Piwo kozicowe (psiwo kozicowe)

Ma słodkawo – gorzki smak i wyrazisty, jałowcowy aromat. Jest lekko musujące. Świetnie gasi pragnienie. Psiwo kozicowe, bo o nim mowa, warzone jest na Kurpiach prawie w każdym domu, a jego receptura przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. W...

Sójka mazowiecka

„Ptasi” specjał

Nazwa tego specjału jest nieco myląca. Nie chodzi jednak o ptaka, ale o duży pieróg z pysznym, sycącym nadzieniem. Sójka mazowiecka to przysmak z terenu wschodniego Mazowsza i choć nie do końca wiadomo, skąd pochodzi jej nazwa,...

Siuforek

Zjeść tę zupę to jak skosztować kawałka Urzecza - siuforek to wdzięczna nazwa zupy rybnej, spożywanej niegdyś przez flisaków. Dawny siuforek składał się z ryb rzecznych poławianych w Wiśle oraz warzyw. Dzisiejszy jest próbą odtworzenia tradycyjnego przepisu, ale ze...

Sery z mleka krowy polskiej czerwonej

Na pastwiskach w gospodarstwie Państwa Anity i Mariusza Mierzejewskich z Wiśniewa pasą się krowy rasy polskiej czerwonej. Mają ich w swojej hodowli kilkanaście. W Polsce jest takich krów zaledwie nieco ponad tysiąc, choć kiedyś stanowiły blisko 80 procent całej...

Kwas chlebowy na miodzie z Grębkowa

Dobroczynny napój przodków

Wynaleziony został przez Słowian ponad tysiąc lat temu. Pierwsze wzmianki o pojawieniu się kwasu chlebowego pochodzą z 989 roku. W średniowieczu spożywany był w całej Europie. W Rosji i na Ukrainie jest napojem...

Korowaj weselny

Korowaj to ciasto obrzędowe w kształcie koła, dekorowane figurkami z ciasta. Jego wypiek wywodzi się jeszcze ze starej słowiańskiej tradycji, w Polsce kultywowanej głównie na Podlasiu. Dawniej korowaj był nieodłącznym elementem wesel. Z wyglądu i jakości upieczonego w...