Kulinaria

3 listopada 2015 15:46
produkty na zupę marchwiankę

Kolejna ze ścieżek, którą podążamy przemierzając szlak, jest pełna smaków. Każdy region, subregion, wieś, a nawet rodzina mają swoje charakterystyczne potrawy, przyrządzane od lat według sprawdzonych receptur. Ostatnio powraca się do tradycyjnych kulinariów, manifestując w ten sposób odrębność, unikatowość, budując lokalny wizerunek społeczności. To odwołanie do przeszłości wynika nie tylko z potrzeby zakorzenienia, czy kultywowania tradycji, ale też przeciwstawienia się nowoczesności, bylejakości jedzenia, pośpiechu związanego z jego przyrządzaniem i spożywaniem.

Tradycyjne potrawy i produkty stały się dzisiaj synonimem zdrowego, często ekologicznego pożywienia. Wzrosła bowiem świadomość tego co jemy, pojawiły się programy promujące zdrową żywność, doceniane są produkty wytwarzane z lokalnych odmian oraz pochodzące z ekologicznych gospodarstw i upraw.

Jednak to, co obecnie uważane jest za tradycyjne, często mija się z historyczną prawdą. Ponieważ swojskość jest w modzie, jedzenie zostało przekształcone w coś na kształt folklorystycznego ornamentu. Trzeba mieć jednak świadomość, że dawniej na wsi jadano ubogo i jednostajnie. Powszechnie spożywano ziemniaki, kasze, kiszoną kapustę, polewki (żury, barszcze, wodziankę), placki, chleb. Do okrasy służył olej, czasem słonina, maślanka, czy serwatka. Jajka, masło, słodkie mleko, sery przeznaczone były głównie na sprzedaż. Mięso było pożywieniem świątecznym, nie jadanym na co dzień. Charakterystyczny był podział na jedzenie zwykłe, codzienne i to okazjonalne, obrzędowe, nacechowane symbolami i mocą, to które święcono, z którego wróżono.

Szukając prawdziwie tradycyjnych kulinariów zwracamy uwagę na cechy, mogące świadczyć o ich pradawności, takie jak: prostota, użycie rodzimych produktów, jarskość, sezonowość, związek z obrzędem lub zwyczajem i rygoryzm, w którym zawiera się podział świata na codzienny i świąteczny. Podążając tym tropem trafiliśmy na wiele ciekawych potraw, których można spróbować udając się w kulinarną wędrówkę naszym szlakiem. Można je też przyrządzić samemu, korzystając z przepisów zamieszczonych w serwisie internetowym.


Fafernuchy

Fafernuchy

Pyszna, kurpiowska prostota

Nazwa tych regionalnych wypieków pochodzi najprawdopodobniej od niemieckiego słowa „Pfefferkuchen”, oznaczającego ciasto pieprzowe. Tradycyjnie fafernuchy wypiekane były na Kurpiach oraz na Mazurach przed... Czytaj dalej

Wypiek chleba

Wypiek chleba

Niepowszedni chleb

Za zapachem wiejskiego, chrupiącego chleba tęsknimy chyba wszyscy. W dobie piekarni parowych przygotowujących pieczywo z gotowej masy, chleba tostowego i pieczywa produkowanego maszynowo, trafić dziś... Czytaj dalej

Rejbak

Rejbak

Wszechobecny na Kurpiach

Wilgotny w środku i chrupiący na zewnątrz. Można go spróbować chyba w każdym domu na Kurpiach i lokalnych restauracjach. Jest daniem często serwowanym w gospodarstwach agroturystycznych. Wszędzie ... Czytaj dalej

Ser ziemny

Ser ziemny

Zakopana śmietana

Przyrządza się go w zaskakujący sposób… zakopując w ziemi. Ser ziemny, bo o nim mowa, zwany także zakopańcem lub truposzem, powstał w tyglu tradycji osadników z Mazowsza, Litwy, południowej i północnej Rusi. Ta niecodzienna... Czytaj dalej

Psiwo kozicowe

Psiwo kozicowe

Chto je kwartą psije, ten długo pozyje...

Ma słodkawo-gorzki smak i wyrazisty, jałowcowy aromat. Jest lekko musujące. Świetnie gasi pragnienie. Psiwo kozicowe, bo o nim mowa, warzone jest na Kurpiach prawie w każdym domu, a jego receptura... Czytaj dalej

Sójka mazowiecka

Sójka mazowiecka

„Ptasi” specjał

Nazwa tego specjału jest nieco myląca. Nie chodzi bowiem o ptaka, ale o duży pieróg z pysznym, sycącym nadzieniem. Sójka mazowiecka to przysmak z terenu wschodniego Mazowsza i choć nie do końca wiadomo, skąd pochodzi jej nazwa,... Czytaj dalej

Siuforek

Siuforek

Flisacka zupa

Zjeść tę zupę to jak skosztować kawałka Urzecza - siuforek to wdzięczna nazwa zupy rybnej, spożywanej niegdyś przez flisaków. Dawny siuforek składał się z ryb rzecznych poławianych w Wiśle oraz warzyw. Dzisiejszy jest próbą odtworzenia tradycyjnego przepisu, ... Czytaj dalej

Sery z mleka krowy polskiej czerwonej

Sery z mleka krowy polskiej czerwonej

Swojskie i polskie

Na pastwiskach w gospodarstwie Państwa Anity i Mariusza Mierzejewskich z Wiśniewa pasą się krowy rasy polskiej czerwonej. Mają ich w swojej hodowli kilkanaście. W Polsce jest takich krów zaledwie nieco ... Czytaj dalej

Kwas chlebowy na miodzie z Grębkowa

Kwas chlebowy na miodzie z Grębkowa

Dobroczynny napój przodków

Wynaleziony został przez Słowian ponad tysiąc lat temu. Pierwsze wzmianki o pojawieniu się kwasu chlebowego pochodzą z 989 roku. W średniowieczu spożywany był w całej Europie. W Rosji i na Ukrainie jest napojem... Czytaj dalej

Korowaj weselny

Korowaj weselny

Słowiański relikt

Korowaj to ciasto obrzędowe w kształcie koła, dekorowane figurkami z ciasta. Jego wypiek wywodzi się jeszcze ze starej słowiańskiej tradycji, w Polsce kultywowanej głównie na Podlasiu. Dawniej korowaj... Czytaj dalej