Kapela Kurpiowska „Łysozianie”

19 listopada 2015 09:34
/img/iconp_mst.png

Dane kontaktowe:
Tel: 608 745 603, (29) 772 55 35

Dane adresowe:
07-437 Łyse
N 21.46009 E 53.23757

Granie płynie w żyłach

„Łysozianie” to znana na Kurpiach kapela rodzinna z Łysych. Założyli ją Eleonora i Stanisław Czyżowie a tradycje kontynuuje kolejne pokolenie.  Muzyka w ich domu była czymś naturalnym, wzrastali w niej i jak mówią,  „mają ją we krwi”. Stanisław Czyż grał na harmonii pedałowej, więc to od niego synowie nauczyli się gry na tym instrumencie. Dzisiaj w kapeli Czyżów gra Tadeusz, który nigdy nie kształcił się muzycznie i gra ze słuchu, jego brat bliźniak – Jan, syn Tadeusza – Mateusz oraz mieszkający w Bartoszycach na Podlasiu – Tadeusz Bałdyga, który gra na bębenku. Indywidualnie, a czasami również z kapelą, grywa także trzeci z braci - Mieczysław. Do śpiewu z synami i wnukiem daje się ciągle namówić seniorka, pani Eleonora.

Jak mówi Tadeusz Czyż, muzyka jest dla niego powietrzem, żyje nią w sposób naturalny. W każdej chwili jest gotów wziąć instrument i zagrać. Najbardziej lubi wygrywać na harmonii powolniaka, który jest charakterystycznym i typowym tańcem kurpiowskim, wbrew nazwie, tańczonym bardzo szybko. Jak przyznaje, ważny jest styl wykonania muzyki, „żeby to wszystko chodziło, żeby tak przyciąć i żeby muzyka nie była leniwa, tylko z przytupem”. Jest w nim pewna zadziorność, gra do tańca z tzw. „pazurem”. To z pewnością kwestia predyspozycji, talentu, osłuchania i wyrastania w tradycji.

Jan Czyż – bliźniak Tadeusza, oprócz gry na harmonii pedałowej nauczył się grać na trąbce i w tym się doskonali. Jego japońska trąbka, podobno jedyna taka w Polsce, ma specjalnie ustawioną tonację, by współgrać z harmonią i akordeonem. Jan potrafi także grać na akordeonie i organach.

Najmłodszy muzykujący z rodziny Czyżów – Mateusz, także odziedziczył muzyczną, „gorącą krew”. W zespole gra na harmonii pedałowej dziadka z 1930 roku (firmy Borucki z Warszawy), ale jak mówi ojciec – na akordeonie „też ciągnie”.

„Łysozianie” biorą udział w spotkaniach z dziećmi i młodzieżą, w przeglądach, festiwalach, „Kominkach Kurpiowskich”, przygrywają czasem na weselach, a ich muzyka zawsze porywa do tańca. Ci, którzy widzieli ich na żywo, powiadają, że są w stanie rozruszać każdą imprezę. Koncert kapeli to wyjątkowa okazja żeby posłuchać autentycznej muzyki. Prócz utworów tradycyjnych kapela ma w swoim repertuarze również znane przeboje muzyki rozrywkowej. „Łysozianie” dbają o swój kunszt muzyczny, bo „byle jak zagrać, to nie ma skoczności. Ludzie mówią, że jak my zagramy  to nogi same chodzą”. Muzycy angażują się w organizację Festiwalu Kultury Mazurskiej, biorą udział w „Orzyskich spotkaniach folklorystycznych”, Wojewódzkim Przeglądzie Kapel i Zespołów Śpiewaczych w Jezioranach. Kapela oraz występujący indywidualnie jej członkowie są laureatami wielu nagród w przeglądach i festiwalach muzyki ludowej.