Kapela Kołbielska z Celestynowa

16 lutego 2017 14:28
Muzycy kapeli podczas gry.

Dane kontaktowe:
Tel: Andrzej Powałka 660 772 168

Dane adresowe:
05-430 Celestynów
N 21.36879 E 52.04822

O tym, jak dobra muzyka nie daje o sobie zapomnieć

Początki Kapeli Kołbielskiej z Celestynowa sięgają drugiej połowy lat 90., kiedy to Andrzej Powałka próbował reaktywować uznany miejscowy zespół Polesoki, o kilkudziesięcioletniej tradycji koncertowania. W sąsiedniej gminie Kołbiel w tym samym czasie podobny problem mieli muzycy Kapeli Kołbielskiej: Czesław Majewski i Stanisław Kąkolewski. Skompletowanie grupy muzykantów i wspólne muzykowanie nie jest łatwym zadaniem, tym bardziej twórcy zespołu postanowili zagrać razem i połączyć tradycję i instrumentarium obu grup. I tak, w obecnym składzie: Czesław Majewski – skrzypce, Stanisław Kąkolewski – harmonia i Andrzej Powałka – bęben, muzycy grają wspólnie ponad osiemnaście lat (od 1998 roku).

Muzykanci z początku używali nazwy „Polesoki”, ale w końcu zdecydowali się na określenie kapeli „kołbielska”. „Przystaliśmy na nazwę «Kapela Kołbielska», ale «z Celestynowa», aby obydwie gminy były jakoś połączone. Panowie należą do gminy Kołbiel, a ja jestem Celestynów”, tłumaczył Andrzej Powałka, a Stanisław Kąkolewski żartował, że „może być i «Kapela Celestynowska z Kołbieli»”. „Przeważyło to, że jest to region kołbielski”, dopowiedziała żona pana Andrzeja.

Członkowie kapeli zaczynali swoją przygodę z muzyką już w dzieciństwie. Czesława Majewskiego na skrzypcach uczył grać ojciec. Przyszły muzyk od dziecka przejawiał talent artystyczny: „Moja matka mówiła, że ja to urodziłem się już muzykalny. Miałem pięciu braci i żaden nie miał takiej werwy do muzyki jak ja”. Zamiłowanie do grania mieli za to pozostali członkowie rodziny: „U mnie to była taka, można powiedzieć, kapela rodzinna. Ojciec grał, stryjek grał na harmonii, no i wujek też grał, na skrzypcach”.

Stanisław Kąkolewski rozpoczął naukę gry na harmonii w wieku 7 lat, także ze swoim ojcem. W wieku 14 lat grał już profesjonalnie, występował na wszelkiego rodzaju uroczystościach i potańcówkach. Czesław Majewski wspominał: „Pamiętam, jak grałem na weselu u twojego wujka w Karpiskach... To ojciec przyprowadził was trzech. Wasz ojciec miał harmonię pedałową, trzyrzędową. Klękali we dwóch, pompowali, bo jeszcze [Stanisław] był za mały, a już klawiatura opanowana. Grał jak stary! To już taki urodzony był [śmiech]”.

Andrzej Powałka, który gra i śpiewa już od szkoły podstawowej, opowiadał skromnie: „Mój tata grał na harmonijce ustnej, ale zainteresowałem się akordeonem. I tak sobie pogrywałem, do tej pory pogrywam, ale ze słuchu, nie jestem po żadnej szkole i gram po prostu to, co sobie usłyszę”. W Kapeli Kołbielskiej z Celestynowa pan Andrzej gra na bębnie: „bo czuję rytm i, jak to się mówi, umiem bębnić”. W młodości wstąpił do zespołu „Polesoki”, gdzie poznał swoją przyszłą żonę, Gabrielę Powałkę, dziś kierowniczkę zespołu śpiewaczego „Mlądz”. Zdarza się, że małżeństwo wspólnie występuje na scenie, na przykład w 1999 roku Kapela Kołbielska z Celestynowa i zespół „Mlądz” wykonywali widowisko obrzędowe pn. „Wesele kołbielskie”.

„To, co my teraz gramy, to nikt nie gra. To są bardzo stare ludowe rzeczy”, stwierdził pan Stanisław, po czym dodał: „To wszystko to są utwory przedwojenne. To wszystko ojciec mnie przekazał, a on jeszcze z dawnych lat te melodie znał. Jak się człowiek czegoś dobrego nauczy, to nie wyjdzie z głowy ot tak”. Repertuar kapeli obejmuje głównie tradycyjną muzykę regionu kołbielskiego i Mazowsza: oberki, owczarki, polki, mazurki, ale też tanga, fokstroty czy ślofoksy. Jednym ze starszych utworów granych przez kapelę jest Oberek weselny dziadka Popisa, skomponowany przez nieżyjącego już mieszkańca Lasku koło Celestynowa. Muzycy grają także melodie ułożone przez siebie.

Przez lata kapela uświetniała liczne uroczystości, pograjki, przeglądy i konkursy. Zdobyła nagrody i wyróżnienia, m.in. III nagrodę na prestiżowym 39. Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym. Obecnie trwają prace nad wydaniem pierwszej płyty Kapeli Kołbielskiej z Celestynowa, choć pojedyncze nagrania artystów można znaleźć w wydawnictwach muzycznych takich jak: Mazowsze (2001) czy Suwalskie, Podlasie (1997), wydanych przez Polskie Radio.

Muzycy z żalem opowiadają o powszechnie zanikającej umiejętności tańca. Dawniej, gdy wesela trwały wiele dni, porozumienie pomiędzy muzykantami a odbiorcami miało duże znaczenie: „Jak ktoś umie tańczyć, to naprawdę połowę człowiek się męczy, grając mu. Najgorzej, jak ktoś tańczy sam nie wie jak, nie trzyma się taktu, to nie można za nim trafić. U nas był taki Marzec, jak poszedł na zabawę i zaczął tańczyć, to muzykanci się tyłem powykręcali, bo pogubili się”, zauważył Czesław Majewski. 

Skład kapeli: Czesław Majewski – skrzypce, Stanisław Kąkolewski – harmonia, Andrzej Powałka – bęben.

Dodatkowe informacje:

Nagrania:

"Kapela Kołbielska z Celestynowa", z cyklu: "Krainy muzyczne. Kołbielskie", 2018, Samorząd Województwa Mazowieckiego we współpracy ze Stowarzyszeniem Akademia Łucznica